Nhịp gõ vô thường trong tim thi sĩ Phạm Hạ Huyên - Mai Hữu Phước

Nhịp gõ vô thường trong tim thi sĩ Phạm Hạ Huyên 

Hơn 10 năm trước, tôi biết chàng trai ấy với một cái tên hay nói đúng hơn là một bút danh hơi lạ, nhưng khá thú vị: Trùng Trùng Vân. Chưa gặp ngoài đời bao giờ, chỉ biết nhau trong thế giới ảo. Thỉnh thoảng tôi đọc được những vần thơ của Trùng Trùng Vân viết và lưu tâm khi chợt nhận ra ở chàng trai trẻ có một điều gì đó như là một quá trình lột xác để thay đổi từ tâm hồn đến diện mạo:

“Mà thôi nắng đã sang thềm

Còn đâu sương đọng ướt mềm cỏ hoa.

Vui buồn quẳng giữa mù sa

Đóa sen hé nở trong ta tình cờ.”

(Thôi - Tháng 7/2014)

Nhà thơ Alfred de Vigny Duybralay, một trong những thi sĩ lãng mạn nhất của người Pháp có một câu nói mà các thế hệ đương thời và hậu sinh thường nhắc đến: “Thơ là người thư ký trung thành của trái tim”. Người thư ký trung thành đó đã chép lại cảm xúc, chép lại nỗi niềm, chép lại mơ ước và chép lại suy tư của chàng trai mang con tim nhạy cảm của thi nhân: “Đóa sen hé nở trong ta tình cờ”. Có thể nói sự tình cờ đó, sau này đã trở thành định mệnh của chàng trai.

Đến khi tôi gặp chàng trai đó trong đời thực. Chàng trai xuất hiện với chiếc áo nâu sồng và nụ cười vô ưu. Tôi giật mình nhận ra điềm báo về sự “tình cờ” một “đóa sen hé nở”. Bất chợt nhớ về truyền thuyết, trong vườn Lâm Tỳ Ni (Lumbini), lúc Thái tử Tất Đạt Đa ra đời trong bảy bước đi đầu tiên nở ra bảy đóa hoa sen. Trong tâm thức của đại đa số người Việt, hoa sen gắn liền với sự thanh tao cửa Phật, nơi tâm hồn được giải thoát khỏi mọi sự muộn phiền và đau khổ.

Gần đây, tôi nhận được tập thơ của nhà sư trẻ này ký tặng. Tập thơ lấy tên của bút danh năm xưa, khi chưa bước vào chốn Thiền môn là “Trùng trùng vân”. Tên tác giả là Phạm Hạ Huyên. Đây cũng là bút danh. Bút danh này ghép giữa họ Phạm của tác giả với hai chữ Hạ Huyên. Tôi có hỏi về nguồn gốc của bút danh, nhưng tác giả chỉ mỉm cười, nên không tiện hỏi nữa. Do đó, tôi đành hiểu theo cách của mình. Rồi đọc lần lượt từng bài thơ để tìm lời giải mã...

Chữ “Hạ” gợi sự liên tưởng đến mùa hạ, mùa hè là một mùa đấy sức sống, tươi đẹp và rực rỡ nắng vàng. Đây là mùa gắn liền với tuổi học trò, gắn liền với những bâng khuâng đầu đời của tuổi mới lớn. Mà nhà sư trẻ cũng… mới lớn thật! Chữ “Huyên” thường dùng để chỉ sự ấm áp, vui vẻ, chân tình… như trong chữ “hàn huyên” tâm sự. Bút danh Phạm Hạ Huyên có vẻ hơi… “nữ tính” một chút, nhưng chắc là ẩn giấu những tâm sự mang tính căn cơ như là để nhớ, để lắng đọng, để “tưởng niệm” một người nào đó, vào một thời nào đó chăng!

“Trung trùng vân” là các lớp mây xếp chồng lên nhau, là điệp trùng mây trắng mang ý nghĩa của sự ngút ngàn xa tít. Thời gian như nước chảy chân cầu. Đời người và cuộc sống vốn luôn là như vậy:

“Xa rồi một thuở tròn trăng

Trăm năm mộng mị cõi hằng vọng vang”…

(Gửi người vừa rời xa)

Cũng là chuyện thường tình trong cái cõi xa xăm ngày đó, thời tác giả còn là học sinh cấp ba, rồi sinh viên đại học. Một mối tình không đơm hoa kết nụ ví như một làn mây trắng mỗi lúc cứ bay xa dần:

“Em đi trong nắng ban mai

Gót nghiêng, tóc gợn, hình hài cỏ hoa.

Nửa gần gũi, nửa chia xa

Nửa như biền biệt, nửa là vấn vương”…

(Màu khăn sô)

Một chữ “em” và một chữ “tình” đã quá xa xăm, đã trở thành kỷ niệm cũng vì:

“Em vò nát từng trang kỷ niệm

Để mặc thời gian rụng cánh xuống vô cùng.”

(Chia xa)

Nhiều người khi thay đổi hoàn cảnh, vai trò và vị trí thường có khuynh hướng giấu biệt quá khứ của mình nhưng Phạm Hữu Hưng- tên thật của thi sĩ áo nâu sồng Phạm Hạ Huyên thì không. Khi trình làng tập thơ đầu tay của mình, chàng tu sĩ trẻ đã không ngần ngại cho in những bài thơ mang tính dung tục đời thường với lợi danh, với hơn thua và được mất bên cạnh những vần thơ thanh tao, thoát chốn lụy phiền ở chốn Phật đường thâm nghiêm, trầm mặc.

Cuộc sống đời thường của một chàng trai đời thường là đây:

“Ngày mai em bước theo chồng

Quên lời từ tạ, dòng sông thẫn thờ.

Mà thôi chỉ phút tình cờ

Tiếc chi một chốc mộng mơ ban ngày.”

(Em bước theo chồng)

Có người nói chàng trai đó vì thất tình mà đi tu. Tôi không nghĩ vậy, vì thấy sự đoạn tuyệt rất dứt khoát: “Tiếc chi một chút mộng mơ ban ngày”. Cuộc tình như là một cơn mơ ngắn ngủi ban ngày, vào giấc ngủ trưa mà thôi. Nếu vì thất tình mà đi tu thì chùa chiền, đình miếu không kịp xây cho đủ chỗ đứng để tụng kinh gõ mõ. Vì thế gian này mấy ai có mối tình đầu tiên cũng là mối tình cuối cùng đâu mà không… thất tình!

Xuất gia tu hành là duyên, là nghiệp, là phận… Thật khó tìm ra một câu trả lời cho thật rõ ràng. Mỗi người có một điều kiện, một hoàn cảnh, một ý chí và lý tưởng riêng. Xin hãy lắng nghe tiếng lòng của chàng trai trẻ khoác áo nâu sồng từ chốn từ bi hỷ xả:

“Có khi vui với nỗi buồn

Nghe nơi tự tánh gió luồn ngõ không.

Có gì giữa cõi mênh mông

Sát na sanh diệt mấy dòng mây trôi.”

(Vui với nỗi buồn)

Là con người bằng xương bằng thịt, bình thường ai không có niềm vui và nỗi buồn, nhưng “vui với nỗi buồn” chính là nhịp gõ vô thường trong tim chàng thi sĩ trẻ Phạm Hạ Huyên - người đã nhận ra cho riêng mình một lối đi hướng về miền chân lý:

“Cõi Phật không xa như viễn tưởng

Tịnh tâm tịnh cảnh chẳng sầu vương.”

(Đường về cõi tịnh)

An nhiên, tịnh tâm, chẳng sầu vương của một chàng trai trẻ cũng là một điều rất lạ./.

 MAI HỮU PHƯỚC

(Phó Chủ tịch Hội Nhà văn Đà Nẵng)