CON ĐƯỜNG SAN HÔ - Đặng Ngọc Tam Giang - NGỌN ĐÈN THƠ

TRANG VĂN HỌC NGHỆ THUẬT

Breaking

Chúc mừng năm mới Bính Ngọ - 2026

Thứ Năm, 14 tháng 5, 2026

CON ĐƯỜNG SAN HÔ - Đặng Ngọc Tam Giang


1. Biển có mẹ không, ba?

Chiều tháng Sáu, gió nồm thổi mạnh từ biển vào. Hàng dương rì rào phát ra những âm thanh vi vu man mác. Sóng mải miết đập vào bờ, xoá dấu chân, cuốn trôi nhà cát của dã tràng. Trước mặt là chân trời xanh thẳm, nơi biển và trời chạm nhau.

Ba con ông Nam ngồi bên nhau dưới bóng dương.

- Mấy con thuyền đó thấp hơn sóng, răng không chìm hả ba?

- Do mình đứng xa nên thấy rứa thôi con

- Nếu mình đi mãi, có gặp chân trời không ba?

- Không mô, vì trái đất tròn… rồi cũng vòng về chỗ mình ngồi đây!

Cô bé Lan Phương thích nhất là nghe ba kể chuyện san hô. Trong trí tưởng tượng, rạn san hô là cầu vồng dưới biển, là công viên huyền ảo nơi cô bé có thể chạy nhảy trên chính đôi chân mình, tay nắm mẹ, ba và cả bà ngoại. Cô bé đi mãi trên con đường ngũ sắc.

- Con muốn ngồi thêm hai phút nữa…

- Gió mạnh rồi mà, vô thôi con!

- Con đang nhớ mẹ...

Nghe con nói, ông Nam lặng người. Vợ ông mất đúng ngày sinh con. Đứa bé cất tiếng khóc đầu tiên, người mẹ thì mỉm cười lần cuối. Trái tim người đàn ông khi ấy như vỡ làm đôi: một nửa cháy rực, một nửa lạnh buốt. Và từ đó, ông gom tất cả tình yêu còn lại dành cho con.

2. Ngoại và con chờ ba...

Phương rất sợ hoàng hôn. Mỗi hoàng hôn là một lần ba ra khơi. Bãi biển vắng tanh. Bóng ba nhỏ dần giữa nền trời và biển. Cô bé chỉ còn biết nhìn theo, tay ôm búp bê và lòng thắt lại.

Bình minh là điều Phương mong nhất. Là lúc ba bế cô lên với đôi tay còn mùi muối, mùi thơm vương từ cá, mực. Nhưng sáng nay, bình minh đến trễ. Mặt trời giấu sau những tầng mây xám. Bãi quê rộn ràng tiếng người, tiếng máy, chỉ thiếu một âm thanh quen: tiếng chân ba lội lên bờ.

Thuyền ông Nam chưa về. Ngoại chạy khắp bãi hỏi tin, còn Phương mắt dán ra khơi. “Răng ba không về, ba ơi? Con và ngoại đợi lâu rồi…”

Trưa. Rồi chiều.

Tin dữ ập đến như cơn sóng dữ: Thuyền ông Nam bị chiếc tàu to đâm trúng. Ông bị thương nặng, không qua khỏi.

Căn nhà ba gian ngỡ sụp đổ. Lan Phương gào thét, khóc đòi ba thức dậy, níu chặt lấy áo người lớn, không để ai đưa ba đi. Cô bé khóc lịm khi ông được đặt xuống huyệt. Mặt trời trong lòng cô đã lặn. Vĩnh viễn.

Đêm, trong cơn mê, cô thấy mình cùng ba mẹ đi trên con đường san hô huyền ảo. Nhưng, khi đến cổng lớn thì có hai lính gác. Họ để ba mẹ đi tiếp, còn cô bị giữ lại. Tiếng “ba ơi...” xé lòng vang lên giữa giấc mơ.

3. Ngoại, Phương và Sơn.

Phương lớn lên cùng ngoại. Họ nương tựa vào nhau như hai cực của chiếc thang thời gian: một già nua, một thơ dại. Họ bù đắp cho nhau. Ngoại hay quên chuyện nay, Phương nhớ kỹ từng chi tiết. Ngoại kể chuyện cổ tích, Phương ghi lại từng giấc mơ.

- Vải bây, lớn mau cho ngoại ăn trầu cho rồi!

- Dạ, trời nợ! Con không lấy chồng mô, con ở với ngoại suốt đời!

Phương mười bốn tuổi. Khuôn mặt tròn tựa vầng trăng, lúm đồng tiền sâu, răng khểnh duyên ngầm. Chỉ tiếc đôi chân không thể lành lặn. Người ta gọi cô là “búp bê lỗi”, “nàng tiên cá mắc cạn”. Chỉ riêng Sơn là khác, cậu gọi cô là “công chúa nhỏ”.

Sơn hơn cô ba tuổi, là trai biển chính hiệu. Mười lăm tuổi đã theo thuyền ra khơi. Cậu thường mang cá, cua, mực đến tặng hai bà cháu Phương. Lâu dần, thành quen, thành thân.

- Công chúa nhỏ nấu cơm chưa, cho tui ăn với nà!

Lan Phương đỏ mặt mỗi lần Sơn đùa. Có lần, tay hai người vô tình chạm nhau khi rót nước..., cả hai giật lùi như bị điện giật. Nhưng rồi ánh mắt họ lại tìm nhau trong những lần im lặng.

Ngoại từng nói:

- Sau ni... nếu có chi, chú giúp ngoại nghe?

Sơn không ngần ngại:

- Dạ... có con và Phương đây, ngoại đừng lo.

Nụ cười móm mém của bà phản chiếu nắng chiều. Phương ngồi mân mê tà áo, hai má hồng đào phơn phớt. Trong trạng thái người già, bà hiểu, mùa sau có thể là mùa hoa nở cuối của mình, kể cả khi mình thương không nỡ dứt cháu.

Mỗi lần gió nồm thổi, Phương lại nhớ ba. Nhớ những lần ba bế cô lên, kể về chân trời, về san hô. Nhớ ánh mắt ba khi cô nói mình muốn ngồi thêm chút, để... nhớ mẹ.

Biển là niềm yêu thương vô tận, biển gắn liền cuộc sống của ba, biển mang đến cho Phương niềm hạnh phúc mong đợi; cũng chính biển cướp đi người thân thương. Biển dâng sóng, biển thét gào nhưng có lúc biển rất bình yên che chở.

Phương chưa bao giờ hỏi biển có mẹ không. Bởi trong sâu thẳm, cô hiểu - chính biển, bằng cách nào đó, đã sinh ra những người như ông Nam, như Sơn… và cả nỗi nhớ dạt dào.

4. Sóng ngầm sau hoàng hôn.

Hôm ấy, đoàn Văn học Nghệ thuật tỉnh về sáng tác ở quê biển. Vài tuần sau, hình ảnh Phương xuất hiện trên mặt báo với nhan đề: “Gương mặt tiên cá”. Từ đó, cái tên Phương lan nhanh hơn cơn sóng tràn bãi. Những ánh mắt lạ lẫm tìm đến, vài người mượn cớ mua hàng nhưng thật ra chỉ để nhìn ngắm. Có kẻ lặng lẽ chụp hình, có người gọi Phương là biểu tượng du lịch mà cô chẳng hề hay biết.

Phương thấy lo. Cô bắt đầu đeo khẩu trang, bớt cười, ít nói với người lạ. Lần nọ, cô thổ lộ với Sơn:

- Phương thấy… sợ răng đó eng…

Ban đêm, cô thường ngồi bên cửa sổ, ngắm ra biển. Vẫn là trời xanh, cát trắng, hàng dương vi vu, thuyền đi về như mọi ngày. Nhưng sao lòng người giờ đây cứ lấp lửng điều gì mờ đục, lớp sương muối dày lên mỗi sáng sớm, bờ bãi cứ bị xâm thực.

Đêm ấy, trời trở lạnh, gió tây bắc rít vào bãi. Cả làng ngủ sớm. Biển như đông cứng, nằm im lìm dưới trăng mờ. Sơn bước dọc triền cát, lòng nôn nao. Chỉ mong nhìn thấy ánh đèn sáng từ nhà Phương, để an tâm rằng cô vẫn ổn.

Nhưng đèn đã tắt. Sơn đứng lặng một lúc lâu sau nhà. Gió lùa qua hàng dương nghe rờn rợn. Linh cảm điều gì đó không lành khiến cậu bước vội vào. Phương đang ngồi co ro trong góc nhà, lưng tựa vách. Tóc rối. Áo xộc xệch. Đôi mắt hoảng loạn như vừa đi qua một cơn ác mộng.

Cô không nói được thành lời. Chỉ ôm chặt lấy Sơn mà run lên từng cơn. Ngoài kia, sóng vẫn vỗ đều đều như chưa từng có chuyện gì xảy ra. Sơn không hỏi. Cũng không cần hỏi. Cậu chỉ ngồi đó, để Phương bấu chặt vào vai mình, bấu vào một điểm tựa cuối cùng còn sót lại giữa cơn hoảng sợ vô hình.

Gió biển thổi qua căn nhà nhỏ lạnh buốt. Đêm ấy, không ai ngủ. Và từ đó, Phương sợ hoàng hôn.

5. Con đường san hô.

Gần ba tháng sau, Sơn trở về nhà sau mùa biển khơi. Buổi chiều tháng Sáu nắng nhẹ, gió nồm thổi rì rào hàng dương. Cậu ghé vào quán tạp hóa quen. Ngoại Phương nằm thiêm thiếp, yếu ớt. Phương đang lúi húi dưới bếp. Vừa nghe tiếng gọi, đôi mắt hoe đỏ của cô ánh lên bất ngờ.

Chỉ ít lâu sau, ảnh Ngoại đã đặt nghiêm trang trên bàn thờ. Chiếc ra-di-o có thẻ nhớ phát tiếng kinh đều đều. Trong làn khói nhang lững lờ, căn nhà nhỏ mờ ảo, trầm buồn.

Sơn ngồi cạnh Phương, cả hai không nói gì. Đèn neon vẫn bật sáng, quét vầng sáng lạnh lên nền nhà, Phương khẽ cất lời:

- Cảm ơn eng Sơn nhiều lắm… Nếu không có eng, em không biết xoay xở răng trong đám tang ngoại.

- Rồi cũng có người giúp thôi. Đời còn nhiều người tốt mà.

Phương cúi đầu. Cô nghĩ đến một chuỗi mất mát: mẹ mất khi cô mới chào đời, ba thì ra khơi không về, giờ đến ngoại. Những ngọn đèn quen thuộc của căn nhà này rồi cũng sẽ tắt. Và, cô dần dần còn lại một mình.

Sơn đứng dậy, định tạm biệt. Nhưng vừa bước tới hiên, Phương gọi khẽ:

- Eng Sơn… hay là… ở lại với em tối ni. Em… sợ…

Cậu quay lại. Phương đang muốn nép vào tường nhà. Đôi mắt đỏ hoe. Gió biển thổi qua, cuốn theo tiếng sóng vỗ nhẹ.

...

Biển tháng Sáu, những ngọn đèn câu lấp lánh ngoài khơi tựa ánh mắt người thao thức chờ đợi. Sao trời lung linh soi xuống mặt nước, những vì tinh tú đang cố dò sâu tận đáy đại dương. Trong khoảnh khắc lặng lẽ ấy, Sơn nhẹ cúi xuống, đặt một nụ hôn dịu dàng lên đầu gối tật nguyền của Phương. Nơi đã từng khiến cô thu mình, sống trong mặc cảm và khép lòng với thế giới.

Bấy lâu nay, trong thầm lặng, Sơn đã nuôi hy vọng có thể giúp Phương chữa lành. Hôm đoàn Văn nghệ sĩ về thăm nhà ngoại, cậu âm thầm dò hỏi và biết trong đoàn có một vị bác sĩ từ trung ương. Từ đó, Sơn thường xuyên giữ liên lạc, mong tìm một cơ hội.

Phương không nói gì. Cô chỉ lặng lẽ rưng rưng rồi òa khóc trong nghẹn ngào. Đôi vai run run, mái tóc buông xõa che đi những xúc cảm đang vỡ oà. Sơn nhẹ nhàng đặt tay lên vai thì thầm lời động viên làm chỗ dựa vững chắc và kiên trì bên cô.

Trong mơ hồ âm thanh, trong men muối mặn nồng của biển, Phương thấy mình đi bên Sơn, qua con đường cát trắng viền xương rồng trổ hoa tím. Họ cùng bước trên lối mòn ngũ sắc, dẫn đến rạn san hô lấp lánh, ở đó có những điều chưa thể gọi tên nhưng rất gần trái tim.

Đ.N.T.G

Không có nhận xét nào: