TỪ MÙA TRĂNG NON ĐẾN NHỮNG DÒNG SÔNG TÂM HỒN

TỪ MÙA TRĂNG NON ĐẾN NHỮNG DÒNG SÔNG TÂM HỒN

(Đọc tập thơ Mùa Trăng Non của Trường Thắng)

 

Mùa Trăng Non là tập thơ thứ tám của nhà thơ Trường Thắng, anh là nhà giáo về hưu nhưng tâm hồn thi ca còn rất dào dạt và đương đại của đất Cố Đô. Tập thơ này mở ra một thế giới thi ca giàu cảm xúc: cái đẹp từ thiên nhiên, con người và của cõi sống giao hòa. Nó thành những miền rung động đa sắc. Ở đó, cái mộc mạc hòa cùng cái tinh tế, đời thường hòa cùng những khát vọng sâu kín trong tâm hồn. Nhà thơ không chỉ viết để bộc bạch mà còn viết để sẻ chia - sẻ chia những yêu thương, những ưu tư và chiêm nghiệm được chắt từ trải nghiệm sống.

Bạn đọc tập thơ này dễ nhận ra 5 chủ đề lớn: Đó là tình yêu; thiên nhiên bốn mùa; quê hương; triết lý nhân sinh và đời sống hằng ngày. Mỗi chủ đề như một nhánh của dòng sông nhỏ thi cảm, mở ra những ngả đường riêng song vẫn cùng xuôi về biển cả, chung cội nguồn. Cội nguồn nhân văn thắm đượm.

1. Tình yêu, những rung nhịp trái tim

Không say đắm như Xuân Diêu, chẳng thấm ướt sầu bi của Huy Cận, càng không chân quê như Nguyễn Bính... ngày xưa. Tình yêu trong thơ Trường Thắng mang vẻ đẹp chân thật hơn, hân hoan và có cả buồn xót. Nhưng tất thảy luôn trọn vẹn cảm xúc. Người đọc bắt gặp những nỗi nhớ dịu dàng trong bài “Gợi mùa xa”, nơi:

“Phút chia tay có rừng cây làm chứng

Bóng mặt trời ngưng đọng bóng ái ân…”

Hay nỗi day dứt từ người đứng lại ở “Tình tan”, tác giả viết:

“Hết cung đường còn gì đâu vả vội

Lạc lối mù khơi trôi nổi xa đàn”

Sự chờ đợi đầy mênh mang của “Chờ em - Vọng thiên thu”: “Vắng một ngày đợi mãi rêu mờ / Nắng vàng rơi đậu trên lá hình như / Tình chớm nở sợ biệt khu cổ tích. Nỗi cô đơn con người trước bóng tối nội tâm: “Ngày lại ngày nhìn hoàng hôn buông xuống / Vẫn một mình lăn lóc với một mình” (Một mình).

Và vẻ đẹp thuần khiết kí ức đầu đời trong “Thư tình đầu tiên” lại là cung bậc:

“Lần đầu tiên ngồi nắn nót đôi tay

Viết làm sao bức thư tình hay nhất

Ngôn tình thướt tha hương yêu chơn chất

Đọc tới đọc lui trầm trật trầm trầy”...

Tất cả tình yêu và cảm xúc tạo nên vòm trời cảm chan chứa, dẫn người đọc vào miền rung động sâu thẳm của trái tim.

2. Bốn mùa mở cửa tâm hồn

Thiên nhiên trong thơ Trường Thắng hiện lên vừa lãng mạn vừa chân thực. Đó là tấm gương soi chiếu tâm hồn người viết. Tập thơ “Mùa Trăng Non”, trăng trở thành biểu tượng của vẻ đẹp thiếu nữ:

“Vương miện hào hoa bộ cánh đơn sơ không kém phần quý phái

Đầy đặn hài hoà nhu mì chất mộc mạc hoang sơ”

(Mùa Trăng Non)

Sang bài thơ “Dáng xuân”, sắc xuân lại nhẹ nhàng, tinh khôi: “Nuốm nhụy nảy mầm trơn mỏng thanh xuân / Khép nép bên anh / Đếm từng bước dịu dàng nhè nhẹ mong manh / Nghe tiếng thầm thì”. Còn “Rằm tháng giêng - Không trăng” thì thời khắc lại trở nên trống vắng: “Nhìn lên trời không trăng…/ Rằm tháng giêng rét run lành lạnh”.

Hay còn có nỗi buốt giá mùa lạnh, như ở bài “Mùa đông đang tới”:

“Té ra thời gian không tuổi

Phận người quá ngắn vô chừng”

Thiên nhiên trong thơ không chỉ để ngắm, mà còn để đồng cảm, để soi rọi những chuyển động tinh tế của lòng người. Nhà thơ Trường Thắng mở lòng cùng hòa nhịp vào thiên nhiên để giao cảm, để bốn mùa dâng trào cung bậc thân thương.

3. Quê nhà là những dòng sông nhớ gọi

Những câu thơ về quê hương và địa danh gợi lên tình yêu đất nước tha thiết. Bài thơ “Huế và em”: “Huế chuyển mùa / Mưa phùn rả rích”. Với “Chiều trên đỉnh Hải Vân”: “Chiều trên đỉnh Hải Vân mây sa trùng điệp / Một mình ngồi tư lự thiếu em”. Và ở “Sông Thơm”, dòng Hương hiện lên đầy trữ tình: “Sông Hương lặng lờ mặt nước lăn tăn / Nguồn đổ triều dâng khoan thai thanh bình”.

Sự hoài niệm nặng lòng với quê hương, như trong bài “Một thuở Bàu Sen”:

“Bàu sen đâu rồi…

Dấu cũ ngày xưa bây chừ đã mất

Tìm lại dư hương của một thời trầm trầy trầm trật.”

Và. bài thơ “Đà Lạt - Tôi đã về đây”, núi rừng Cao Nguyên mở ra hành trình sống động và nhiều kỷ niệm.

Những địa danh, những miền đất không chỉ là không gian, mà còn là ký ức, mà còn là thương yêu, nơi trở về của tâm hồn.

4. Triết lý nhân sinh và tiếng vọng suy tư lặng lẽ

Đây là dòng thơ đầy chiêm nghiệm, nơi tác giả suy tư về kiếp người, về thiện - ác, được - mất.

Bài thơ “Tấn trò đời”, tác giả viết: “Những được mất cũng chỉ là ảo vọng / Hãnh tiến với đời có bao giờ xét lại”, còn với “Ngẫm”, tác giả nhắn nhủ sự buông bỏ: “Đời vốn thế an nhiên đừng vồ vập”. Bài thơ “Cái ta” lại xoáy sâu vào bản ngã con người: “Ta ơi đừng lắm lời / Đừng tự cao tự đại / Đời ai khôn ai dại / Cái ta bé tẹo thôi”. Ở bài “Kiếp người”, nỗi trầm luân được diễn đạt:

“Dòng sông khi đầy lúc cạn

Kiếp người ôm lấy cương thường”

Và nhắc ta về hi vọng:

“Quên quá khứ hãy nhìn về phía trước

Kỷ niệm xưa giờ đã hóa màu hồng

Tiệm cận cuộc đời thực tại chênh chông

Tương lai đó đang sẵn bày cho bạn”

(Phía trước)

Những bài thơ mang đến chiều sâu tư tưởng, những lời thì thầm để người đọc soi rọi bản thân. Tác giả lấy chất liệu cuộc sống để dẫn về miền suy tưởng, triết lý nhân sinh.

5. Đời sống, nhịp thở phố chợ và phận người

Đời sống thường nhật đi vào thơ Trường Thắng một cách tự nhiên và thấm thía. Bài “Thể dục buổi sáng”: “Còn sức khỏe… cuộc đời còn tất.” Ở “Chợ người”, tác giả phản chiếu sự thực - hư của xã hội: “Lọc lừa lừa lọc cũng vậy thôi / Lê lết lết lê giữa chợ đời”.

Bài thơ “Hồn phố” ghi lại nỗi trống trải nơi thành phố mùa dịch: “Covid đan xen tràn lan muôn ngõ / Hồn phố bây chừ trống trải tha ma.” Hay “Hãy vươn vai bà con ơi”, tinh thần vượt khó của người dân quê hiện lên rõ rệt: “Cố lên bà con… Phía trước còn dài”. Và ở bài “Xin chút bình yên” gửi lời cầu nguyện giản dị mà sâu sắc:

“Làng xóm trở lại bình yên

Như không có chuyện gì quá đáng…”

Những bài thơ về đời sống, phận người buồn - vui trong kiếp nhân sinh... phản ánh chính đời sống, với đủ mảng sáng - tối. Nhưng thơ anh luôn thấp thoáng niềm hy vọng và hướng về ánh sáng, thiện lương.

Kết lại

Đọc Mùa Trăng Non là đọc sự chân thật, trải lòng và chiêm nghiệm của thi sĩ.

Tập thơ tròn trịa một trăm bài, nội dung dệt nên cả thế giới thi ca phong phú, giàu hình ảnh, giàu tính nhân văn. Đồng thời với nhiều hình thức thơ được thể hiển, truyền tải; cộng với phong cách thơ giản dị, lấy đời thực làm chất liệu... Từ những nét “duyên dáng” đó, tập thơ đã nhân lên thành thi phẩm hoàn hảo. Và, người đọc có thể tìm thấy một phần của chính mình trong đó: nỗi nhớ xưa xa, buổi chiều ngắm mưa, đôi lần trăn trở trước cuộc đời... hay khoảnh khắc yêu thương bất chợt, lẽ sống nhân sinh.

Mùa Trăng Non đã thành dòng chảy lớn trong tâm hồn thi sĩ Trường Thắng.

Đặng Văn Sử